همایش بزرگداشت بیستمین سالگرد رحلت حضرت علامه آیت الله حسینی طهرانی

ویژگی‌های مکتب تربیتی علامه طهرانی: در مکتب عرفانی و فکری علامه طهرانی «حقیقت توحید» عالی‌ترین نقطه شناخت بشری است است که به واسطه آن کمال وجودی برای انسان حاصل می‌شود. به همین سبب این بزرگوار همیشه مسئله توحید را مورد نظر داشته و از آن تنزل نمی‌کرد و از آن جا که حقیقت ولایت را عین توحید می‌دانست؛ محور تربیتی شاگردان خود را بر معرفت و شناخت حقیقت امام معصوم و رسیدن به حقیقت ولایت آنان قرار داده بود. از سوی دیگر «عقل و شرع و شهود»، سه رکن اساسی مکتب عرفانی علامه است که در مکتب تربیتی وی مشهود بود. تفاوت نگذاشتن بین غیبت و ظهور امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) وی معتقد بود که تمام عالم بر اساس خواست خداوند، توسط امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در حال حرکت بوده و از ناحیه ایشان تمام موجودات بهره خود را دریافت می‌کنند. بر این اساس تفاوتی بین حضور و غیبت امام (علیه‌السلام) قائل نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد این است که انسان در مقام اطاعت از امام معصوم باشد و آنچه مورد رضای او است تحصیل کند. اهتمام بر حفظ شاخه‌های فرهنگی اسلام و تشیع از دیگر ویژگی‌های مکتب علامه طهرانی بود. متأسفانه مجامع علمی ایران و مردم، علامه طهرانی را به خوبی نشناختند و این در حالی است که کتاب‌های او با استقبال دانشگاه‌های جهان روبرو و به زبان‌های مختلف ترجمه شده است؛ تا آن جا که جزو منابع درسی دانشگاه جورج واشنگتن آمریکا قرار گرفته است. به لطف پروردگار روزی خواهد رسید که نقاب از چهره این عالم برجسته کنار خواهد رفت و جهانیان او را به عنوان اسوه و الگو، بیشتر خواهند شناخت. بزرگداشت علامه سید محمدحسین طهرانی در بیستمین سالگرد ارتحال این عالم ربانی، با حضور علما، فرهیختگان حوزوی و جمعی از طلاب علوم دینی عصر پنجشنبه در تالار نور مشهد برگزار شد. حجت‌الاسلام محسن سعیدیان از شاگردان مرحوم علامه طهرانی، به عنوان اولین سخنران این همایش با اشاره به ویژگی‌های بارز علامه طهرانی خاطره‌ای نقل کرد: «روزی از ایشان پرسیدم رابطه شما با ولی‌عصر (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) چگونه است؟ و ایشان در جواب گفت: بسان بچه‌ای که در طبقات پایین نشسته و مشغول درس است و پدرش در طبقه فوق مشغول فعالیت؛ هر زمان نیاز باشد به پدر خود سر می‌زند.» سعیدیان همچنین خاطره شیرین دیگری از مرحوم علامه نقل کرد که لبخند حضار را در پی داشت. او نقل کرد: «یک بار بین بنده و اهل خانه کدورتی پیش آمد. به علامه گفتم. ایشان دست در جیب خود کرد، پوا زیادی به ما داد و فرمود همه پول را گل و شیرینی می‌خری برای اهل‌بیت. گلدان بزرگی خریدم، بعد گفتم بروم شیرینی بخرم. از تمام شیرینی‌های قنادی سفارش دادم. نصف پول خرج شد. باز هم شیرینی خریدم. خلاصه به شما بگویم آنقدر شیرینی خریدم که آن شیرینی‌ها را هنوز بعد از 35 سال داریم می‌خوریم.» نوآوری‌ها و ابتکارات علامه: سعیدیان در پایان سخنان خود گفت: «به تازگی خدمت آیت‌الله سیستانی رسیدیم و از برخی که در مشهد ما را اذیت می‌کردند، گله کردیم. ایشان ضمن آن که اشاراتی به مطالعات فلسفی خود داشتند، خاطره‌ای را از مرحوم علامه طهرانی نقل کردند که من زمانی که قصد خرید خانه ایشان را داشتم دیدم که خانه علامه خانه‌ای کوچک و فرسوده بود.» حجت‌الاسلام علی رضایی تهرانی سخنرانی بعدی این همایش بود که درباره موضوع «نوآوری‌ها و ابتکارات علامه» سخن گفت. وی که یکی دیگر از دوست‌داران علامه طهرانی است، اظهار کرد: «علامه طهرانی عارفی کامل و سالکی دلسوخته بود. او در مسائل، نوآوری، ابداع و ابتکارات فراوانی انجام داد، از جمله تأسیس رشته و گرایش ملی، باب و مسائل جدید در دانش و اقامه دلیل و برهان جدید در دانش. ایشان در یک دوره طولانی هر شب 3 ساعت خلسه داشت که حتی فهمش هم برای ما مشکل است چه برسد به عملش.» حجت‌الاسلام رضایی همچنین افزود: «آیت‌الله عزالدین زنجانی فرمود خدمت آقای شاهرودی در نجف بودم. یکی از بستگان علامه طهرانی آمد که مردد بودم مادر ایشان است یا همسر ایشان. مجدانه از آیت‌الله شاهرودی می‌خواست که به عنوان استاد از علامه بخواهند کمتر ریاضت بکشد.» انقلاب فرهنگی در اندیشه علامه: حجت‌الاسلام مهدی زمانی، از دیگر شاگردان علامه طهرانی بود که درباره «انقلاب فرهنگی در اندیشه علامه» سخن گفت. وی با بیان این که انقلاب فرهنگی تحولی در علوم و نگرش است، تأکید کرد: «علامه طهرانی بر انقلاب فرهگی تأکید فراوانی داشت و می‌فرمود تا زمانی که انقلاب فرهنگی صورت نگیرد انقلاب سیاسی پایدار نمی‌شود. اسم علوم و معارف را وی انتخاب کرد و معتقد بود اگر در این حوزه تحولی ایجاد نشود، انقلاب فرهنگی شکل نمی‌گیرد. باور علامه این بود که متولیان امور فرهنگی کشور ابتدا خود باید اصلاح شوند.» زمانی با اشاره به این که تنها متولیان امور فرهنگی در نظام اسلامی حوزویان هستند، گفت: «علامه حوزه معارف را به دو علم عرفان و فلسفه تقسیم می‌کرد و عرفان و شهود را بالاتر از فلسفه و حل‌کننده سوالات اعتقادی می‌دانست. علامه معتقد بود در انقلاب فرهنگی عرفان باید عمومی شود و به نظرم هیچ‌کس مثل او نتوانست عرفان را توسعه دهد. موج عرفان در کشور هم‌اکنون مدیون اقدامات علامه طهرانی است. او موج عرفان را در اسلام به وجود آورد و هیچ عارفی از صدر اسلام تا کنون قادر به چنین کاری نبوده است.» حجت‌الاسلام حسین وکیلی نیز درباره موضوع «مکتب سلوکی علامه» سخن گفت و اظهار داشت: «شاخصه‌های مکتب سلوکی علامه در 4 محور اساسی دسته‌بندی می‌شود که عبارت‌اند از هدف، شاهراه و طریق رسیدن به هدف، راهکارها و آثار و نتایج مکتب سلوکی.» وکیلی افزود: «هدف مکتب علامه در حقیقت هدف تکامل‌یافته مکتب آیت‌الله قاضی و مکتب ملا حسینقلی همدانی است.» عبدالحمید واسطی، دبیر همایش بزرگداشت علامه طهرانی نیز به عنوان سخنران پایانی همایش گفت: «علامه معتقد بود سالک بعد از مدتی که به خود رجوع می‌کند، آنچه را که قبلاً حس می‌کرد، دیگر حس نمی‌کند و در فضای جدیدی زندگی می‌کند.» مراتب برجسته علمی و درجات والای معنویت و سلوک واسطی همچنین در ابتدای این مراسم پس از قرائت پیام مقام معظم رهبری در ارتحال مرحوم علامه طهرانی گفت: «این بهترین توصیف خصوصیات علامه طهرانی بوده است. علامه طهرانی دارای مراتب برجسته علمی، درجات والای معنویت و سلوک بوده است و همچنین به فقه الله الاکبر که از مقوله شهود و محصول تجربه حسی و مجاهدت معنوی است مسلط بود.»