دروس
فیلترها
فیلترها
دروس
معاد عرفانی، جلسه 2
جلسه
۲
از
۱۸
خلاصه جلسه
عرفان اسلامی
در ابتدای این جلسه (جلسه دوم)، آیت‌الله رضایی تهرانی ادامه‌ی بحث «معاد عرفانی» را پی گرفتند و پس از سه مقدمه‌ی پیشین، به مقدمه‌ی چهارم و بحث دانشمندان پرداختند. در این بخش، دانشمندانی که به اقتضای موضوع دانش خود باید به معاد بپردازند به پنج گروه تقسیم شدند: منکران هر امر متافیزیکی (با نگاه پوزیتیویستی)، منکران اثبات‌پذیری و ابطال‌پذیری امور متافیزیکی، کسانی که امور متافیزیکی را علمی و برهان‌پذیر نمی‌دانند اما از راه دل قابل اثبات می‌دانند (مانند کانت)، گروهی که علم حصولی را در امور متافیزیکی باز اما ناکافی می‌دانند (عرفا)، و گروهی که علم حصولی را برای شناخت معاد کافی می‌شمارند (متکلمان و فیلسوفان). سپس در مقدمه‌ی پنجم، به تفصیل به جایگاه سه دانش کلام، فلسفه و عرفان در بحث معاد پرداخته شد؛ از جمله رأی لاهیجی در عدم تفاوت جوهری کلام و فلسفه و نقد آن، تعریف کلام و تقسیم آن به قبل و بعد از خواجه، تأثیر تفاوت نحله‌های فلسفی (مشاء، اشراق، حکمت متعالیه) بر نگرش به معاد، و این نکته که صدرا در مسئله‌ی معاد بیش از فیلسوف، متکلم است. در ادامه، بحث عرفان و اطلاقات پنج‌گانه‌ی آن مطرح شد و این پرسش چالشی شکل گرفت که اگر عارف پای استدلال را چوبین می‌داند، چگونه خود در عرفان نظری به استدلال می‌پردازد. در پاسخ، دوازده مطلب ارائه شد؛ از جمله این‌که عارف با توده‌ی مردم و اهل فقه کار ندارد و مخاطب او فیلسوفان‌اند، عرفان نظری در تأسیس وامدار شهود است اما پس از تأسیس دانشی حصولی و قابل تعلیم و تعلّم می‌شود، و شهود می‌تواند متأثر از اعتقادات کلامی باشد و از این‌رو گونه‌های عرفان (شیعی، سنی اشعری، سنی معتزلی) رقم می‌خورد. در پایان نیز با اشاره به تفاوت مقام ثبوت و اثبات، بر لزوم حریّت علمی و پرهیز از تعصب تأکید شد و قرار بر این شد مباحث تفصیلی‌تر درباره‌ی معاد عرفانی در جلسات آینده پیگیری شود.
درس معاد عرفانی
دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
چهارشنبه ۰۸ بهمن ۱۴۰۴
معاد عرفانی، جلسه 2
در ابتدای این جلسه (جلسه دوم)، آیت‌الله رضایی تهرانی ادامه‌ی بحث «معاد عرفانی» را پی گرفتند و پس از سه مقدمه‌ی پیشین، به مقدمه‌ی چهارم و بحث دانشمندان پرداختند. در این بخش، دانشمندانی که به اقتضای موضوع دانش خود باید به معاد بپردازند به پنج گروه تقسیم شدند: منکران هر امر متافیزیکی (با نگاه پوزیتیویستی)، منکران اثبات‌پذیری و ابطال‌پذیری امور متافیزیکی، کسانی که امور متافیزیکی را علمی و برهان‌پذیر نمی‌دانند اما از راه دل قابل اثبات می‌دانند (مانند کانت)، گروهی که علم حصولی را در امور متافیزیکی باز اما ناکافی می‌دانند (عرفا)، و گروهی که علم حصولی را برای شناخت معاد کافی می‌شمارند (متکلمان و فیلسوفان). سپس در مقدمه‌ی پنجم، به تفصیل به جایگاه سه دانش کلام، فلسفه و عرفان در بحث معاد پرداخته شد؛ از جمله رأی لاهیجی در عدم تفاوت جوهری کلام و فلسفه و نقد آن، تعریف کلام و تقسیم آن به قبل و بعد از خواجه، تأثیر تفاوت نحله‌های فلسفی (مشاء، اشراق، حکمت متعالیه) بر نگرش به معاد، و این نکته که صدرا در مسئله‌ی معاد بیش از فیلسوف، متکلم است. در ادامه، بحث عرفان و اطلاقات پنج‌گانه‌ی آن مطرح شد و این پرسش چالشی شکل گرفت که اگر عارف پای استدلال را چوبین می‌داند، چگونه خود در عرفان نظری به استدلال می‌پردازد. در پاسخ، دوازده مطلب ارائه شد؛ از جمله این‌که عارف با توده‌ی مردم و اهل فقه کار ندارد و مخاطب او فیلسوفان‌اند، عرفان نظری در تأسیس وامدار شهود است اما پس از تأسیس دانشی حصولی و قابل تعلیم و تعلّم می‌شود، و شهود می‌تواند متأثر از اعتقادات کلامی باشد و از این‌رو گونه‌های عرفان (شیعی، سنی اشعری، سنی معتزلی) رقم می‌خورد. در پایان نیز با اشاره به تفاوت مقام ثبوت و اثبات، بر لزوم حریّت علمی و پرهیز از تعصب تأکید شد و قرار بر این شد مباحث تفصیلی‌تر درباره‌ی معاد عرفانی در جلسات آینده پیگیری شود.
موضوع
عرفان اسلامی
مکان
دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
زمان
چهارشنبه ۰۸ بهمن ۱۴۰۴
شماره جلسه
جلسه
۲
از
۱۸
نام درس
درس معاد عرفانی
معاد عرفانی، جلسه 1
جلسه
۱
از
۱۸
خلاصه جلسه
عرفان اسلامی
در ابتدای این جلسه، حضرت آیت‌الله رضایی تهرانی موضوع اصلی درس یعنی «معاد عرفانی» را به عنوان ادامه‌ی مباحث پیشین در کتاب «توحید علمی و عینی» مطرح نمودند. از آنجا که متن مدوّنی برای این بحث در دسترس نبود، قرار بر این شد که مباحث به صورت آزاد و با رویکردی مقدماتی ارائه شود.
نخستین محور بحث، به اجمالی بودن تصویر ذهنی مسلمانان از معاد اختصاص یافت و هشت علت برای این اجمال برشمرده شد که از جمله‌ی آنها می‌توان به: تجربه‌ناپذیری معاد، غیرقابل وصف بودن بخشی از آن، بیان استعاری و تمثیلی آیات و روایات، محدودیت گزارش‌های مربوط به برزخ، و نیز تفاوت میان سیر در قوس نزول و قوس صعود در عرفان اشاره کرد. در ادامه، به تبیین جایگاه دانشمندان در مواجهه با معاد پرداخته شد و مشخص گردید که تنها سه گروه متکلمان، فیلسوفان و عارفان به صورت مستقیم به این موضوع ورود کرده‌اند. در پایان نیز به عنوان مقدمه‌ای برای جلسات آینده، به تفکیک کلام قبل و بعد از خواجه اشاره شد و قرار بر این شد که در ادامه، مباحث تفصیلی‌تر درباره‌ی معاد عرفانی پیگیری گردد.
درس معاد عرفانی
دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
چهارشنبه ۰۱ بهمن ۱۴۰۴
معاد عرفانی، جلسه 1
در ابتدای این جلسه، حضرت آیت‌الله رضایی تهرانی موضوع اصلی درس یعنی «معاد عرفانی» را به عنوان ادامه‌ی مباحث پیشین در کتاب «توحید علمی و عینی» مطرح نمودند. از آنجا که متن مدوّنی برای این بحث در دسترس نبود، قرار بر این شد که مباحث به صورت آزاد و با رویکردی مقدماتی ارائه شود.
نخستین محور بحث، به اجمالی بودن تصویر ذهنی مسلمانان از معاد اختصاص یافت و هشت علت برای این اجمال برشمرده شد که از جمله‌ی آنها می‌توان به: تجربه‌ناپذیری معاد، غیرقابل وصف بودن بخشی از آن، بیان استعاری و تمثیلی آیات و روایات، محدودیت گزارش‌های مربوط به برزخ، و نیز تفاوت میان سیر در قوس نزول و قوس صعود در عرفان اشاره کرد. در ادامه، به تبیین جایگاه دانشمندان در مواجهه با معاد پرداخته شد و مشخص گردید که تنها سه گروه متکلمان، فیلسوفان و عارفان به صورت مستقیم به این موضوع ورود کرده‌اند. در پایان نیز به عنوان مقدمه‌ای برای جلسات آینده، به تفکیک کلام قبل و بعد از خواجه اشاره شد و قرار بر این شد که در ادامه، مباحث تفصیلی‌تر درباره‌ی معاد عرفانی پیگیری گردد.
موضوع
عرفان اسلامی
مکان
دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی
زمان
چهارشنبه ۰۱ بهمن ۱۴۰۴
شماره جلسه
جلسه
۱
از
۱۸
نام درس
درس معاد عرفانی
کتاب ژرفای توحید، جلسه 62
جلسه
۶۲
از
۶۲
خلاصه جلسه
فلسفه
بررسی کتاب ژرفای توحید در این سلسله جلسات انجام می‌شود.
کتاب ژرفای توحید
-
یکشنبه ۰۲ آذر ۱۴۰۴
کتاب ژرفای توحید، جلسه 62
بررسی کتاب ژرفای توحید در این سلسله جلسات انجام می‌شود.
موضوع
فلسفه
مکان
-
زمان
یکشنبه ۰۲ آذر ۱۴۰۴
شماره جلسه
جلسه
۶۲
از
۶۲
نام درس
کتاب ژرفای توحید
۱
۲
...
۵۲
