بیانات

استاد رضایی تهرانی در این نشست علمی به تبیین این مسئله پرداختند که فلسفه و کلام اسلامی در طول تاریخ تأثیرات متقابل عمیقی بر یکدیگر گذاشته‌اند. کلام با تقدم تاریخی خود، فلسفه را به سمت تطبیق با آموزه‌های دینی سوق داد و فیلسوفان اسلامی کوشیدند تا گزاره‌های فلسفی را با متون دینی هماهنگ کنند. از سوی دیگر، فلسفه با نقد مبانی کلامی مانند حدوث زمانی عالم و ارائه براهین جدید، به تعمیق و تحول کلام کمک شایانی کرد. نقطه عطف این تعامل، کتاب «تجرید الاعتقاد» خواجه نصیرالدین طوسی بود که با نزدیک‌کردن کلام به فلسفه، هم آن را نظام‌مند کرد و هم مورد انتقاد برخی قرار گرفت. این تعامل باعث شد روش‌های برهانی در کلام تقویت شود، هرچند روش‌های دیگر کلامی مانند جدل به حاشیه نرفت. امروزه پرسش‌هایی درباره امکان تأسیس مکتب کلامی جدید و ارزیابی نقش تاریخی خواجه نصیر همچنان مطرح است. این گفت‌وگوی سازنده بین فلسفه و کلام، الگویی ارزشمند از تعامل علوم اسلامی ارائه می‌دهد که نشان‌دهنده پویایی سنت فکری اسلامی است.

استاد رضایی تهرانی در این نشست به به موضوعاتی همچون 1. تعریف امامت در شیعه که این مذهب با بیان رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم پایه‌ریزی شده است؛ 2. شاخصه‌های امامت که این شاخصه‌ها شامل دانا‌ترین، حاکم‌ترین، باتقواترین، و شجاع‌ترین افراد می‌شوند؛ 3. خطای راهبردی در بحث امامت زیرا ما باید بحث را به سمت "ماهی الامامة" ببریم، نه "من هو الامام"؛ 4. نقشه کمالات امامت که شاخصه‌های امامت از قبل از تولد تا پس از وفات امامان را شامل می‌شود. این شاخصه‌ها شامل تولد خاص، نداشتن سایه، توانایی دیدن از پشت سر و مهر امامت داشتن است؛ 5. نقشه شاخصه‌های امامت را نیز بیان داشتند.

حضرت استاد رضایی تهرانی بحث نوآوری‌های فلسفی کلامی علامه طباطبایی را در 3 بخش ارائه می‌کنند: 1. مقدمات 2. مصادیق نوآوری‌های فلسفی 3. توضیح یکی از نوآوری‌ها. مرحوم علامه طباطبایی اهل نوآوری بودند. این نوآوری در تفسیر قرآن به ایجاد یک سیستم جدید تفسیری، سبک تدبر و سبک تفسیر فرآن به قرآن منتهی شده است که به گمان ما این سبک ابداع ایشان است. ایشان به شرح 45 مورد از نوآوری‌های علامه طباطبایی می‌پردازند.